نوشته تیم فنی شرکت پیکسل —
کارت PVC همان کارت پلاستیکی آشنایی است که به شکل کارت پرسنلی، کارت عضویت باشگاه، کارت دانشجویی، کارت تخفیف و کارت ورود و خروج میبینیم. اما پشت این ظاهر ساده، تفاوتهای مهمی وجود دارد: جنس کارت، ضخامت، نوع نوار مغناطیسی، تراشه و حتی نوع پوشش سطح آن. انتخاب نادرست میتواند باعث چاپ بیکیفیت، کار نکردن کارت در کارتخوان یا حتی آسیب به کارت پرینتر شود.
در این مقاله توضیح میدهیم کارت پی وی سی چیست، چه انواعی دارد و برای کارت پرینتر چه کارتی بخرید.
کارت PVC چیست؟
PVC (پلیوینیل کلراید) یک پلاستیک رایج و مقرونبهصرفه است که ماده اصلی بیشتر کارتهای پلاستیکی است. کارت PVC سطحی صاف و براق دارد که برای چاپ حرارتی با کارت پرینتر مناسب است و میتواند نوار مغناطیسی، تراشه یا آنتن RFID هم داشته باشد.
اندازه و ضخامت استاندارد
اندازه CR80
رایجترین اندازه کارت، CR80 است که با اندازه کارتهای بانکی یکی است: حدود ۸۵.۶ × ۵۴ میلیمتر. این اندازه در استاندارد ISO/IEC 7810 با نام ID-1 تعریف شده است. تقریباً همه کارت پرینترهای رومیزی برای همین اندازه طراحی شدهاند.
ضخامت
ضخامت کارت معمولاً با واحد mil (یکهزارم اینچ) بیان میشود:
| ضخامت | معادل تقریبی | کاربرد رایج |
|---|---|---|
| 10 تا 20 mil | ۰.۲۵ تا ۰.۵ میلیمتر | کارتهای نازک، برچسبهای چسبدار |
| 30 mil | ۰.۷۶ میلیمتر | استاندارد کارت بانکی و شناسایی |
ضخامت 30 mil انتخاب استاندارد است. بسیاری از کارت پرینترها محدودهای از ضخامت را پشتیبانی میکنند، اما کارت خیلی نازک ممکن است در مسیر دستگاه گیر کند. محدوده مجاز را در مشخصات دستگاه ببینید.
PVC یا کامپوزیت؟
- PVC کامل: رایجترین و ارزانترین گزینه. برای بیشتر کاربردهای اداری و عضویت کافی است.
- کامپوزیت (PVC/PET): ترکیبی از PVC و پلیاستر (PET). در برابر گرما مقاومتر است، کمتر تاب برمیدارد و عمر بیشتری دارد.
کارت کامپوزیت برای پرینترهای Retransfer (که چاپ را روی یک فیلم و سپس با حرارت روی کارت منتقل میکنند)، برای کارتهایی که لمینیت میشوند و برای کارتهایی که چند سال باید دوام بیاورند، انتخاب بهتری است. حرارت زیاد در این فرایندها ممکن است کارت PVC کامل را تاب بدهد.
انواع کارت PVC
کارت پی وی سی خام
کارت سفید و ساده بدون نوار یا تراشه که فقط برای چاپ اطلاعات و عکس به کار میرود. برای کارت پرسنلی، کارت عضویت، کارت ویزیت پلاستیکی و کارت شناسایی ساده کاربرد دارد. بارکد یا QR کد هم میتواند روی همین کارت چاپ شود تا با بارکدخوان خوانده شود.
کارت مغناطیسی
کارتی با یک نوار مغناطیسی در پشت که اطلاعات روی آن رمزگذاری میشود. دو نوع اصلی دارد:
- HiCo (High Coercivity): معمولاً نوار سیاه. مقاوم در برابر پاک شدن با میدان مغناطیسی، مناسب برای کارتهایی که زیاد استفاده میشوند یا عمر طولانی دارند.
- LoCo (Low Coercivity): معمولاً نوار قهوهای. راحتتر رمزگذاری میشود ولی زودتر پاک میشود؛ مناسب برای کاربردهای کوتاهمدت.
برای رمزگذاری نوار مغناطیسی، کارت پرینتر باید ماژول رمزگذار (Encoder) مغناطیسی داشته باشد، و نوع HiCo یا LoCo باید با تنظیمات رمزگذار و کارتخوان سیستم شما هماهنگ باشد.
کارت هوشمند تماسی (Contact Chip)
کارت پی وی سی هوشمند تماسی یک تراشه طلاییرنگ روی سطح دارد که باید داخل کارتخوان قرار بگیرد. استاندارد رایج آن ISO/IEC 7816 است. این کارتها برای کاربردهای امنیتی، امضای دیجیتال و برخی سیستمهای کنترل دسترسی به کار میروند.
کارت بدونتماس و RFID
در این کارتها یک آنتن و تراشه داخل لایههای کارت قرار دارد و فقط با نزدیک کردن کارت به کارتخوان خوانده میشود. دو گروه رایج:
- فرکانس 13.56MHz (مثل خانواده Mifare): حافظه و امکانات امنیتی بیشتر، مناسب برای سیستمهای حضور و غیاب، کنترل تردد، کیف پول الکترونیکی و حملونقل.
- فرکانس 125kHz (کارتهای Proximity): سادهتر و معمولاً فقط حاوی یک شماره شناسایی؛ در بسیاری از سیستمهای قدیمیتر کنترل تردد رایج است.
مهمترین نکته: کارت باید با کارتخوان سیستم شما سازگار باشد. کارت 125kHz در کارتخوان 13.56MHz خوانده نمیشود و برعکس. قبل از خرید، فرکانس و نوع کارتخوان را بررسی کنید.
برخی کارتها ترکیبیاند؛ مثلاً هم نوار مغناطیسی دارند و هم تراشه بدونتماس.
کارت جوهرافشان در برابر کارت پرینتر حرارتی
این یکی از رایجترین اشتباهات خرید است. کارتهای PVC که برای پرینترهای جوهرافشان (معمولاً با سینی مخصوص کارت) فروخته میشوند، یک پوشش مات مخصوص جذب جوهر دارند. کارتهای مخصوص کارت پرینتر حرارتی سطح صاف و براقی دارند که برای انتقال رنگ ریبون با حرارت طراحی شده است.
| ویژگی | کارت جوهرافشان | کارت پرینتر حرارتی |
|---|---|---|
| سطح | پوشش مات جاذب جوهر | صاف و براق |
| روش چاپ | جوهر مایع | ریبون و هد حرارتی |
| استفاده در کارت پرینتر | مناسب نیست | مناسب |
این دو جایگزین هم نیستند. استفاده از کارت جوهرافشان در کارت پرینتر باعث چاپ بیکیفیت میشود و ممکن است پوشش کارت روی هد یا ریبون بنشیند و به آنها آسیب بزند.
انتخاب کارت برای کارت پرینتر
چند نکته کاربردی:
- مشخصات دستگاه را ببینید: اندازه، محدوده ضخامت و نوع کارتهای پشتیبانیشده در مشخصات هر کارت پرینتر آمده است.
- کارت مخصوص چاپ حرارتی بخرید: سطح باید صاف، تمیز و بدون پوشش جوهرافشان باشد.
- برای Retransfer و لمینیت، کامپوزیت را در نظر بگیرید.
- برای کارتهای تراشهدار، سطح کارت را بررسی کنید: سطح ناهموار اطراف تراشه یا آنتن روی چاپ مستقیم (Direct-to-Card) اثر میگذارد.
- کارتها را تمیز نگه دارید: اثر انگشت و گرد و غبار باعث نقص در چاپ میشود. کارت را از لبه بگیرید و بسته را تا زمان استفاده باز نکنید.
- غلتک تمیزکننده دستگاه را مرتب تعویض کنید: بیشتر کارت پرینترها یک غلتک یا کارت تمیزکننده دارند که گرد و غبار کارت را پیش از چاپ میگیرد.
برندهای رایج کارت پرینتر مثل Evolis، Fargo، Magicard و HiTi هر کدام توصیههایی درباره نوع کارت دارند؛ آنها را در دفترچه دستگاه ببینید.
جمعبندی
برای بیشتر کاربردها، کارت PVC سفید CR80 با ضخامت 30 mil مخصوص چاپ حرارتی کافی است. اگر به رمزگذاری نیاز دارید، کارت مغناطیسی یا هوشمند را با توجه به کارتخوان سیستم انتخاب کنید و برای دوام بیشتر یا پرینترهای Retransfer، کارت کامپوزیت را در نظر بگیرید.
اگر کارت پرینتر شما چاپ ناقص دارد، کارت را گیر میاندازد یا رمزگذار آن کار نمیکند، صفحه تعمیر کارت پرینتر شرکت پیکسل را ببینید.
اگر هنوز دستگاه را انتخاب نکردهاید، راهنمای خرید پرینتر کارت PVC تفاوت چاپ مستقیم و ریترنسفر و هزینه هر کارت را توضیح میدهد.
سؤالهای پرتکرار
آیا میتوانم کارت PVC مخصوص پرینتر جوهرافشان را در کارت پرینتر استفاده کنم؟
خیر. کارتهای جوهرافشان پوشش مخصوص جذب جوهر دارند و برای چاپ حرارتی کارت پرینتر مناسب نیستند. استفاده از آنها نتیجه چاپ بدی دارد و ممکن است به هد یا ریبون آسیب بزند.
کارت 30 mil یعنی چه؟
mil واحد ضخامت برابر یکهزارم اینچ است. کارت 30 mil حدود 0.76 میلیمتر ضخامت دارد که ضخامت استاندارد کارتهای بانکی و کارتهای شناسایی است.
کارت مغناطیسی HiCo بهتر است یا LoCo؟
HiCo در برابر میدانهای مغناطیسی مقاومتر است و برای کارتهایی که زیاد کشیده میشوند یا عمر طولانی دارند مناسبتر است. LoCo برای کاربردهای کوتاهمدت مثل کارت هتل کاربرد دارد. انتخاب باید با کارتخوان و رمزگذار سیستم شما هماهنگ باشد.
آیا روی کارت هوشمند هم میشود با کارت پرینتر چاپ کرد؟
بله، کارتهای هوشمند تماسی و بدونتماس هم قابل چاپاند. اما سطح کارتهای تراشهدار یا آنتندار ممکن است کاملاً صاف نباشد؛ برای این کارتها پرینترهای Retransfer معمولاً نتیجه یکنواختتری میدهند.