نوشته تیم فنی شرکت پیکسل —
ریبون در لیبل پرینترهای انتقال حرارتی همان نقش جوهر را دارد: هد گرم میشود و جوهر ریبون را روی برچسب منتقل میکند. اگر ریبون درست جا زده نشود، نتیجه برچسب سفید، چاپ ناقص، چروک خوردن ریبون یا پاره شدن آن است. خوشبختانه با چند اصل ساده، جا زدن ریبون کار چند دقیقهای است.
این راهنما اصول کلی را برای بیشتر لیبل پرینترهای رومیزی و صنعتی توضیح میدهد. مسیر دقیق عبور ریبون در هر مدل متفاوت است و معمولاً داخل درب دستگاه یک نقشه مسیر چسبانده شده؛ آن را با دقت نگاه کنید.
قبل از شروع: آیا اصلاً ریبون لازم دارید؟
لیبل پرینترها دو حالت دارند:
- حرارت مستقیم: با برچسب حرارتی و بدون ریبون کار میکند.
- انتقال حرارتی: با برچسب معمولی و ریبون کار میکند.
اگر قرار است با ریبون کار کنید، حالت چاپ دستگاه (در درایور یا تنظیمات پرینتر) باید روی انتقال حرارتی (Thermal Transfer) باشد. بعضی دستگاهها فقط حرارت مستقیم هستند و اصلاً محل نصب ریبون ندارند.
اجزای اصلی مسیر ریبون
| جزء | کار آن |
|---|---|
| محور تغذیه (Supply Spindle) | رول ریبون نو روی آن قرار میگیرد |
| محور جمعکننده (Take-up Spindle) | ریبون مصرفشده روی آن جمع میشود |
| کور (Core) | لوله مقوایی یا پلاستیکی وسط رول |
| هد چاپ | ریبون از زیر آن، بین هد و برچسب عبور میکند |
| سنسور ریبون | وجود یا تمام شدن ریبون را تشخیص میدهد |
۱. سمت جوهر ریبون را تشخیص دهید
مهمترین نکته این است: سمت جوهری ریبون باید هنگام عبور از زیر هد رو به برچسب باشد. ریبونها به دو صورت پیچیده میشوند:
- جوهر بیرون (Coated Side Out یا CSO): جوهر روی سطح بیرونی رول است.
- جوهر داخل (Coated Side In یا CSI): جوهر روی سطح داخلی رول است.
هر دستگاه برای یکی از این دو نوع طراحی شده و بعضی مدلها با تغییر مسیر هر دو را پشتیبانی میکنند. ریبونی بخرید که با دستگاه شما سازگار است.
تست ساده تشخیص سمت جوهر
- تست چسب: یک تکه چسب نواری را روی سطح بیرونی ریبون بچسبانید و بکنید. اگر جوهر روی چسب ماند، جوهر سمت بیرون است.
- تست ناخن: کمی ریبون را باز کنید، روی یک کاغذ سفید بگذارید و با ناخن محکم بکشید. سمتی که رد سیاه روی کاغذ گذاشت، سمت جوهری است.
۲. ریبون نو را روی محور تغذیه بگذارید
- دستگاه را خاموش و درب آن را باز کنید.
- هد را با اهرم مخصوص آزاد کنید.
- رول ریبون را روی محور تغذیه بگذارید، طوری که جهت باز شدن آن با نقشه داخل دستگاه یکی باشد.
- رول را تا انتها جا بزنید تا در مرکز یا همراستای برچسب قرار بگیرد. در بسیاری از دستگاهها، ریبون و برچسب هر دو از یک طرف (معمولاً سمت داخل دستگاه) همتراز میشوند.
اگر بریدگیهای کور با زائدههای محور جفت میشوند، مطمئن شوید رول کاملاً در جای خود قفل شده و هنگام چرخیدن روی محور سر نمیخورد.
۳. کور خالی را روی محور جمعکننده بگذارید
ریبون مصرفشده باید روی یک کور خالی جمع شود. معمولاً کور خالی رول قبلی را روی محور جمعکننده میگذارند. کور خالی باید هماندازه با کور ریبون نو باشد؛ کور کوتاهتر یا با قطر متفاوت باعث جمع شدن نامنظم و چروک میشود.
۴. ریبون را از زیر هد عبور دهید
- سر ریبون را از رول تغذیه باز کنید.
- طبق نقشه داخل دستگاه، آن را از زیر هد چاپ (و از روی یا زیر راهنماهای مسیر) عبور دهید.
- سر ریبون را به کور خالی روی محور جمعکننده بچسبانید. بیشتر ریبونهای نو یک نوار چسبدار در ابتدا دارند؛ اگر ندارد، با یک تکه چسب نواری صاف بچسبانید.
- محور جمعکننده را چند دور با دست بچرخانید تا ریبون کشیده شود و قسمت جوهری جلوی هد قرار بگیرد.
ریبون باید صاف، بدون پیچ و با کشش یکنواخت از زیر هد عبور کند.
۵. هد را ببندید و تست کنید
- هد را ببندید و قفل کنید.
- درب را ببندید و دستگاه را روشن کنید.
- چند بار دکمه Feed را بزنید تا ریبون و برچسب با هم جلو بروند.
- یک برچسب تست چاپ کنید.
اگر نوع برچسب را هم عوض کردهاید، دستگاه را کالیبره کنید.
جلوگیری از چروک شدن ریبون
چروک ریبون باعث خطوط مورب سفید یا چاپ ناقص روی برچسب میشود. برای جلوگیری:
- ریبون و برچسب را همتراز کنید؛ ریبونی که نسبت به برچسب کج یا جابهجاست، زودتر چروک میشود.
- هنگام بستن سر ریبون روی کور خالی، آن را صاف و بدون زاویه بچسبانید.
- تیرگی چاپ را بیش از حد بالا نبرید؛ گرمای زیاد هم میتواند به چروک شدن کمک کند.
- در بسیاری از دستگاههای صنعتی، فشار هد و کشش ریبون قابل تنظیم است. اگر چروک فقط در یک طرف است، این تنظیمات را طبق دفترچه بررسی کنید.
عرض ریبون را با برچسب هماهنگ کنید
- عرض ریبون باید مساوی یا کمی بیشتر از عرض برچسب باشد.
- ریبون باریکتر از برچسب باعث میشود بخشی از برچسب چاپ نشود و لبه هد مستقیم با برچسب تماس داشته باشد که سایش هد را بیشتر میکند.
- ریبون خیلی پهنتر از نیاز، فقط هدر رفتن ریبون است.
جنس ریبون را هم با برچسب هماهنگ کنید: Wax معمولاً برای برچسب کاغذی، Wax/Resin برای کاربردهای عمومیتر و Resin برای برچسبهای پلاستیکی و شرایط سخت مناسب است.
اشتباهات رایج
| اشتباه | نتیجه |
|---|---|
| ریبون وارونه (جوهر رو به هد) | برچسب سفید، جوهر روی هد مینشیند |
| ریبون از روی هد عبور داده شده نه از زیر آن | چاپ نمیشود یا ریبون پاره میشود |
| حالت چاپ روی حرارت مستقیم | ریبون مصرف نمیشود و چاپ نامطلوب است |
| ریبون باریکتر از برچسب | چاپ ناقص و سایش هد |
| کور خالی نامناسب | جمع شدن نامنظم و چروک |
| ریبون ناسازگار با دستگاه (CSI بهجای CSO) | چاپ نشدن یا نیاز به مسیر متفاوت |
اگر با ریبون درست هم مشکل دارید
اگر ریبون را درست جا زدهاید ولی ریبون مدام پاره میشود، دستگاه خطای ریبون میدهد یا چروک برطرف نمیشود، ممکن است محور جمعکننده، کلاچ آن، سنسور ریبون یا مکانیزم هد ایراد داشته باشد. این ایرادها در دستگاههای پرکار Zebra و TSC و برندهای دیگر رایج است. قطعات مربوط را در بخش قطعات یدکی لیبل پرینتر ببینید.
برای بررسی و تعمیر مکانیزم ریبون و هد، صفحه تعمیر لیبل پرینتر شرکت پیکسل را ببینید یا از طریق تماس با ما هماهنگ کنید.
بعد از تعویض ریبون یا رول، اگر برچسبها رد میشوند کالیبره لیبل پرینتر را انجام دهید و اگر خط سفید ثابت در چاپ ماند، راهنمای هد پرینتر حرارتی؛ علائم خرابی و تعویض را ببینید.
سؤالهای پرتکرار
چطور بفهمم جوهر ریبون سمت داخل است یا بیرون؟
یک تکه چسب نواری را روی سطح بیرونی ریبون بچسبانید و بکنید. اگر جوهر روی چسب آمد، جوهر سمت بیرون است؛ اگر نیامد، جوهر سمت داخل است. روش دیگر کشیدن ناخن روی سطح ریبون روی یک کاغذ سفید است.
میتوانم ریبون پهنتر از برچسب استفاده کنم؟
بله، ریبون باید همعرض یا کمی پهنتر از برچسب باشد تا لبه هد مستقیم با برچسب تماس نداشته باشد. فقط ریبون خیلی پهنتر هدر میرود و نباید از حداکثر عرض مجاز دستگاه بیشتر باشد.
چرا برچسبها با ریبون نو هم سفید چاپ میشوند؟
معمولاً ریبون وارونه جا زده شده یا دستگاه روی حالت حرارت مستقیم تنظیم است. جهت ریبون را با تست چسب بررسی کنید و حالت چاپ را روی انتقال حرارتی بگذارید.
آیا کور خالی ریبون قبلی لازم است؟
در بیشتر لیبل پرینترها بله؛ ریبون مصرفشده روی یک کور خالی جمع میشود. معمولاً کور خالی رول قبلی را روی محور جمعکننده میگذارند، مگر اینکه دستگاه کور مخصوص یا گیره داشته باشد.