نوشته تیم فنی شرکت پیکسل —
بارکدخوان ابزاری است که فقط وقتی کار نمیکند به آن توجه میکنیم؛ معمولاً هم وسط شلوغی صندوق. خبر خوب این است که بیشتر مشکلات بارکدخوانهای فروشگاهی با چند بررسی ساده حل میشوند و فقط بخشی از آنها به تعمیر نیاز دارند.
این مقاله درباره دستگاه بارکدخوانی است که به کامپیوتر یا صندوق فروشگاه وصل میشود، نه اپلیکیشنهای بارکدخوان گوشی. هشت علت رایج را به ترتیب علامت بررسی میکنیم: اول ببینید دستگاه شما کدام رفتار را دارد، بعد سراغ همان بخش بروید.
۱. هیچ نوری روشن نمیشود
اگر با فشار دادن ماشه هیچ نوری روشن نمیشود، دستگاه برق نمیگیرد یا ماشه کار نمیکند.
- کابل را از هر دو سر جدا و دوباره وصل کنید. در بسیاری از مدلها کابل از سمت اسکنر هم جدا میشود و ممکن است شل شده باشد.
- پورت USB دیگری را امتحان کنید؛ ترجیحاً پورت پشت کیس، نه هاب یا پورت جلو.
- اگر اسکنر بیسیم است، آن را روی پایه بگذارید تا شارژ شود.
- اگر دستگاه با نگه داشتن روی پایه یا با کابل دیگر روشن شد، مشکل از کابل یا باتری است.
۲. نور روشن میشود ولی بوق نمیزند
نور اسکن روشن است ولی بارکد خوانده نمیشود. علتهای رایج:
- نوع بارکد پشتیبانی نمیشود: اگر با اسکنر لیزری یا ایمیجر خطی، QR کد را اسکن میکنید، خوانده نمیشود. این دستگاهها فقط بارکد یکبعدی میخوانند.
- پنجره اسکنر کثیف یا خطدار است: شیشه جلوی دستگاه را با دستمال نرم تمیز کنید. خط و خش عمیق روی شیشه خواندن را مختل میکند.
- فاصله یا زاویه مناسب نیست: بارکد را کمی دورتر یا نزدیکتر بگیرید و زاویه را کمی کج کنید تا بازتاب مستقیم نور مزاحم نشود.
- نماد بارکد غیرفعال است: بخش ۷ را ببینید.
۳. بوق میزند ولی متنی تایپ نمیشود
این علامت تقریباً همیشه به سمت کامپیوتر برمیگردد، نه خود اسکنر.
- مکاننما (Cursor) باید داخل همان کادری باشد که کد باید در آن نوشته شود. یک بار برنامه Notepad را باز کنید و آنجا اسکن کنید.
- اگر در Notepad متن آمد، مشکل از تنظیمات نرمافزار فروش یا حسابداری است.
- اگر اسکنر بیسیم است، ممکن است به پایه یا گوشی دیگری وصل باشد. بوق زدن یعنی کد خوانده شده، ولی شاید به دستگاه دیگری ارسال شده باشد.
- اگر اسکنر روی حالت سریال یا پورت مجازی تنظیم شده، مثل صفحهکلید تایپ نمیکند و برنامه باید از همان پورت بخواند.
۴. کاراکترهای اشتباه یا اعداد فارسی
یکی از رایجترین مشکلات بارکد خوان در ایران همین است. بارکدخوان USB در حالت پیشفرض مثل صفحهکلید عمل میکند و کلیدها را «فشار» میدهد، نه خود حروف را. پس اگر زبان ویندوز روی فارسی باشد، خروجی به هم میریزد.
- زبان صفحهکلید ویندوز را هنگام اسکن روی انگلیسی بگذارید.
- اگر اعداد درست میآیند ولی حروف یا علامتها جابهجا هستند، تنظیم «زبان صفحهکلید» داخل خود اسکنر را با بارکدهای تنظیمی دفترچه همان مدل بررسی کنید.
- اگر عدد به صورت فارسی (۱۲۳) نمایش داده میشود، اغلب تنظیم نمایش اعداد در نرمافزار یا ویندوز است، نه اسکنر.
- اگر حروف کوچک و بزرگ جابهجا شدهاند، Caps Lock را بررسی کنید.
۵. Enter زده نمیشود
کد درست تایپ میشود ولی نرمافزار کالا را ثبت نمیکند، چون بعد از کد کلید Enter ارسال نمیشود. یا برعکس، Enter اضافه باعث میشود فرم زودتر ثبت شود.
بیشتر بارکدخوانها پسوندی (Suffix) دارند که بعد از هر کد اضافه میشود: Enter، Tab یا هیچ. این تنظیم را با اسکن بارکد تنظیمی مربوط از دفترچه راهنمای همان مدل تغییر دهید. بارکدهای تنظیمی بین برندها فرق دارد؛ از بارکد مدل دیگر استفاده نکنید.
۶. بارکد آسیبدیده یا بد چاپشده
گاهی ایراد از خود بارکد است نه دستگاه:
- بارکد کمرنگ، پاره، چروک یا زیر نوار چسب براق.
- بارکد خیلی کوچک یا با فاصله سفید ناکافی در دو طرف.
- برچسبهایی که با لیبل پرینتر خودتان چاپ شده و تیرگی چاپ کم است.
یک آزمون ساده: چند بارکد سالم از کالاهای مختلف را اسکن کنید. اگر آنها خوانده شدند، مشکل از برچسب است. اگر برچسبها را خودتان چاپ میکنید، کیفیت چاپ لیبل پرینتر را بررسی کنید.
۷. نماد بارکد (Symbology) غیرفعال است
بارکدخوانها انواع مختلف بارکد را میشناسند، اما همه آنها بهصورت پیشفرض فعال نیستند. مثلاً برخی نمادها مثل Interleaved 2 of 5 یا بعضی کدهای دوبعدی ممکن است غیرفعال باشند، یا طول کد محدود شده باشد.
- اگر فقط یک نوع بارکد خوانده نمیشود و بقیه درست هستند، احتمالاً همین مورد است.
- با بارکدهای تنظیمی دفترچه، نماد مورد نظر را فعال کنید.
- اگر تنظیمات را قبلاً کسی تغییر داده و نمیدانید چه چیزی عوض شده، دستگاه را با بارکد Factory Default همان مدل به تنظیمات کارخانه برگردانید و بعد فقط تنظیمات لازم را اعمال کنید.
۸. کابل، باتری و پایه
قطعات فیزیکی پرمصرفترین بخشهای بارکدخوان هستند:
- کابل: کابلهای مارپیچ یا کابلهایی که زیاد کشیده میشوند، از محل اتصال آسیب میبینند. علامتش قطع و وصل شدن با تکان دادن کابل است.
- باتری: در مدلهای بیسیم، اگر شارژ زود تمام میشود یا دستگاه فقط روی پایه کار میکند، باتری ضعیف شده است.
- پایه بیسیم: اگر اسکنر روشن است ولی به پایه وصل نمیشود، باید دوباره جفت (Pair) شود. روش جفت کردن معمولاً اسکن بارکد روی خود پایه یا دفترچه است.
کابل، باتری و پایه از قطعات یدکی بارکدخوان هستند و معمولاً بدون تعویض کل دستگاه قابل جایگزینیاند.
جدول خلاصه عیبیابی
| علامت | علت محتمل | اقدام |
|---|---|---|
| نور روشن نمیشود | کابل، پورت USB یا باتری | تعویض پورت و کابل، شارژ باتری |
| نور هست، بوق نیست | بارکد پشتیبانینشده، شیشه کثیف، نماد غیرفعال | تمیز کردن، فعال کردن نماد |
| بوق هست، متن نیست | مکاننما، اتصال به دستگاه دیگر، حالت سریال | تست در Notepad، بررسی اتصال |
| حروف عجیب | زبان ویندوز فارسی | تغییر زبان به انگلیسی |
| Enter زده نمیشود | تنظیم Suffix | اسکن بارکد تنظیمی Enter |
| فقط بعضی بارکدها | برچسب آسیبدیده یا نماد غیرفعال | تست با بارکد سالم، فعال کردن نماد |
| قطع و وصل | کابل یا کانکتور | تعویض کابل |
چه زمانی تعمیر لازم است؟
اگر با کابل سالم و روی چند کامپیوتر مختلف هم نوری روشن نمیشود، یا نور روشن است ولی هیچ بارکد سالمی خوانده نمیشود، احتمالاً موتور لیزر، ماژول ایمیجر، ماشه یا برد دستگاه آسیب دیده است. این ایرادها در بارکدخوانهای برندهایی مثل Honeywell، Datalogic و Zebra رایج و قابل بررسی هستند.
برای عیبیابی تخصصی و تعمیر، به صفحه تعمیر بارکدخوان مراجعه کنید یا از طریق تماس با ما با شرکت پیکسل هماهنگ کنید.
اگر بارکدخوان شما QR کد یا بارکد روی صفحه موبایل را نمیخواند، احتمالاً یکبعدی است؛ تفاوتها را در بارکدخوان یکبعدی یا دوبعدی؟ توضیح دادهایم.
سؤالهای پرتکرار
چرا بارکدخوان به جای عدد، حروف عجیب تایپ میکند؟
معمولاً زبان صفحهکلید ویندوز روی فارسی است یا تنظیم زبان صفحهکلید در خود بارکدخوان با سیستم یکی نیست. زبان ویندوز را روی انگلیسی بگذارید و دوباره تست کنید.
آیا بارکدخوان درایور لازم دارد؟
بیشتر بارکدخوانهای USB در حالت پیشفرض مثل صفحهکلید شناخته میشوند و درایور جداگانه نمیخواهند. فقط در حالتهایی مثل پورت سریال مجازی ممکن است درایور سازنده لازم باشد.
چطور بارکدخوان را به تنظیمات کارخانه برگردانم؟
بیشتر بارکدخوانها با اسکن بارکد تنظیمات کارخانه (Factory Default) از دفترچه راهنمای همان مدل ریست میشوند. این بارکد را از دفترچه یا سایت سازنده همان مدل بگیرید، چون بین برندها یکسان نیست.